Çocuklarda Reflü

Gastroözofageal reflü nedir?

Midedeki besinlerin yemek borusuna kaçmasını engelleyen kapak mekanizması vardır. Bu kapak mekanizmasının yeterince çalışmamasına bağlı asitli mide içeriğinin yemek borusuna geri gelmesine gastroözofageal reflü denir.

Gastroözofageal reflü belirtileri nelerdir?

Ağza ekşi tat gelmesi, göğüste yanma, bulantı, kusma, ağza mama gelmesi, diş erozyonları, ses kısıklığı, boğaz temizleme, müzmin öksürük, astım ve tekrarlayan zatürre gibi birçok belirtilere neden olabilmektedir.

Gastroözofageal reflü astımı nasıl etkiler?

Asitli mide içeriği yemek borusuna kaçmasıyla yemek borusunun alt kısmında inflamasyon gelişebilir ve buradaki sinirleri etkileyebilir. Bu sinir aynı zamanda akciğerleri de kontrol eder (vagus siniri).  Bu sinirin etkilenmesiyle akciğerlerde bronkospazm ve öksürük tetiklenebilmektedir. Gastroözofageal reflüye bağlı yakınmalar geceleri daha çok artar. Çünkü çocuk yatağa yatınca mide içeriği yemek borusuna daha kolay geri gelir. Bazen gastroözofageal reflü çok fazla olur ve kusmaya neden olabilir. Bazen de asitli mide içeriğinin küçük miktarları akciğerlere ulaşarak akciğerde hasar oluşturabilmektedir.

Reflü Nedir?

Mide reflüsü olarak bilinen gastroözofageal reflü hastalığı, mide içeriğinin yemek borusuna geri kaçması nedeni ile oluşur. Çocuklarda reflü, asit, safra ve pankreas sıvısı içeren mide içeriğinin yemek borusuna gelmesi ve uzun süre temas etmesiyle yemek borusunun  kendini bu mide içeriğinden koruma özelliğinin yok olmasından kaynaklanır.

Pek çok insanda yemekten sonra hazımsızlık, ekşime ve yemek borusunda yanma yakınmaları mevcuttur. Bu rahatsız edici durum yemek borusuna ve hatta ağza kadar gelen yemek ve mide asidi ile belirgindir. Bu durum bazı kişilerde geçici olup, belli bir sürede ortadan kalkar. Reflü yaşlılarda ve çocuklarda oldukça ciddi durumlar oluşturabilir.

Reflü Belirtileri Nelerdir?

En sık belirtisi göğüste yanmadır. Bazı insanlar bu yanmayı midesinde, boyunda, omuzlarda ya da hatta sırtta ve kolda dahi hissedebilir. Kalp ağrısından bazen ayırt edilemez. Genellikle bu nedenle doktora başvururlar.

Ağza ekşi tat gelmesi, göğüste yanma, bulantı, kusma, ağza mama gelmesi, diş erozyonları, ses kısıklığı, boğaz temizleme, müzmin öksürük, astım ve tekrarlayan zatürre gibi birçok belirtilere de neden olabilmektedir.

Reflü astımı nasıl etkiler?

Asitli mide içeriği yemek borusuna kaçmasıyla yemek borusunun alt kısmında inflamasyon gelişebilir ve buradaki sinirleri etkileyebilir. Bu sinir aynı zamanda akciğerleri de kontrol eder (vagus siniri).  Bu sinirin etkilenmesiyle akciğerlerde bronkospazm ve öksürük tetiklenebilmektedir. Gastroözofageal reflüye bağlı yakınmalar geceleri daha çok artar. Çünkü çocuk yatağa yatınca mide içeriği yemek borusuna daha kolay geri gelir. Bazen gastroözofageal reflü çok fazla olur ve kusmaya neden olabilir. Bazen de asitli mide içeriğinin küçük miktarları akciğerlere ulaşarak akciğerde hasar oluşturabilmektedir.

Reflü Teşhisi Nasıl Yapılır?

Reflüye bağlı şikayetler başka hastalıklarla karıştırılabilir. Örneğin, yemek borusunun diğer hastalıkları, mide hastalıkları veya kalp hastalıkları reflü ile karışabilir. Bazı hastalar tipik reflü bulgularını tarif ederken, bazıları sık rastlanmayan bulgularla başvurabilmektedir. Tipik reflü bulguları yemek borusu boyunca yanma, yediklerinizin ağzınıza geri gelmesi, göğüs ağrısı ve yutma güçlüğü iken astım benzeri öksürük, ses kısıklığı, ağız kokusu ve hatta diş çürümeleri reflüye işaret edebilir. Birçok hastalığı taklit edebilen reflünün tanısı için çok detaylı bir inceleme kaçınılmazdır. Sintigrafi ve ilaçlı filmler reflü konusunda bilgiler verir. En doğru teşhisi ise yemek borusunda bir gün süreyle pH metre dediğimiz bir sondanın kalmasıyla konur.

Reflü Tedavisi Nasıl Yapılır?

Cerrahi Tedavi: Reflü, özellikle de mide fıtığıyla birlikte olduğu zaman insanın yaşam kalitesini çok etkiler. Cerrahi tedavi, reflü hastalığının mekanik kökenini ortadan kaldıran tek tedavi yöntemidir. Gerçek anlamda kalıcı tedavi sadece cerrahi yöntemle sağlanabilmektedir.

İlaç Tedavisi: Reflü yakınması olan insanlarda başlangıçta mutlaka uygulanan ilaç tedavisi, reflü şikâyeti olan insanların yaklaşık yüzde 80’ininde rahatlama sağlar. Ancak süreğen ( kronik ) reflüde reflünün kökeni olan mekanik bozukluğu ortadan kaldırmamakta, dolayısıyla kalıcı tedavi sağlamamaktadır. Astım hastalarında gastroözofageal reflü 3 kat daha fazla görülmektedir. Astım hastalarının kullandığı nefes açıcılar mide ile özofagus arasındaki kapak mekanizmasını etkileyerek yakınmaların artmasına neden olabilmektedir.

Prof. Dr. Ahmet Akçay