Alerji Belirtileri ve Teşhisi

Alerji belirtileri ve şiddeti, alerjiden alerjiye, çocuktan yetişkine değişiklik göstermektedir. Alerji belirtileri, gözlerde ya da burunda kaşıntı, hapşırma, burun tıkanıklığı, boğazda sıkışma hissi, solunum sorunları ve hatta anafilaktik şok (baygınlık veya bayılma) şeklinde görülebilir.

Alerji Belirtileri

Belirtiler yıl boyunca (toz akarları ya da gıda gibi alerjenlere karşı) ya da mevsimsel (örneğin polen kaynaklı) olarak ortaya çıkabilir.
Dünyanın farklı yerlerinde, farklı alerjenler yaygın olduğundan, alerji belirtileri de nerede yaşadığınıza bağlı olarak değişebilir. Örneğin, ananas ülkemizde çok sık tüketilen bir meyve olmadığından alerji de sık görülmez fakat yumurta ya da buğday gibi birçok yiyeceğin içinde olan besinlere olan alerji yaygındır.
Alerji belirtileri alerjik hastalığın tipine göre değişmektedir. Alerji belirtileri hafif olabildiği gibi ciddi de olabilir. Birçok çocukta alerji hafif seriliyken alerji nedeniyle hayati tehlikeye neden olabilen alerjik şok olarak bilinen çok ciddi belirti ile de karşı karşıya kalınabilir.

Alerjik nezlenin başlıca belirtileri;

-Burun tıkanması
-Burun kaşınması
-Nezle
-Gözlerde kaşınma ve sulanma

Egzama (Atopik dermatit) başlıca belirtileri,

-Ciltte kaşıntı
-Ciltte kızarıklık
-Ciltte kuruluk
-Belirtilerin yüz ve eklem yerlerinde görülmesi

Besin alerjisinin başlıca belirtileri,

-Ağız etrafında kızarıklık
-Dil, dudak, yüz veya boğazda şişlik
-Ciltte kaşıntılı kızarıklık
-Alerjik şok

Böcek alerjisinin başlıca belirtileri

-Böcek ısırması bölgesinde büyük şişlik, kızarıklık
-Kaşıntı
-Öksürük, nefes sıkışması, akciğerde hırıltı
-Alerjik şok olmaktadır.

Alerji Teşhisi

Alerjik hastalıkların teşhisinde bir çok test kullanılabilmektedir. Bu testler hastalığa göre ve hastaya göre değişebilmektedir. Bu testlerden başlıcaları alerji deri testleri, solunum fonksiyon testleri, yama testleri (patch test), kan testleri, nefesteki maddelerin ölçüm testleri gibi birçok testler vardır. Bu bölümde en önemli ve sık kullanılan testler anlatılacaktır.
Can yakıcı veya ağrı verici bir test değildir. 3 aylık çocuğa bile farkında olmadan yapılabilmektedir. Çocuklarda verdiği acı duyusu yok denecek kadar azdır. Cilt testleri cilt yüzeyine uygulanır. Test uygulamasından 15 ile 20 dakika sonra değerlendirme yapılabilmektedir.
Çocuklarda alerji testi tekniği yetişkinlerden bazı farklılıklar göstermektedir. Ayrıca test sonucunun ve çapraz reaksiyonların değerlendire bilmesinde deneyim çok önemlidir. Alerji testi doğru teknik ve deneyimli kişilerce yapılmadığı takdirde yanlış teşhis ve tedaviye neden olabilir. Hatta çocuğun yaşamını tehdit eden ciddi sonuçlarla karşı karşıya kalınabilir.
Çocuklarda astım, egzama, gıda alerjisi, alerjik nezle gibi alerjik hastalıkların bir kaçı aynı anda birliktedir. örneğin astımı olanlarda genelde alerjik nezle de vardır veya egzama vardır. Egzaması olanın gıda alerjisi vardır. Bu nedenle tüm bu alerjik hastalıklar konusunda deneyimli olmak gerekir. Çocuk Alerji Uzmanlığı çocuklardaki alerjik hastalıkların tümüyle ilgilenilmesi için ortaya çıkan bir uzmanlık alanıdır.

En sık yapılan yanlışlar

-Çocuk alerji uzmanları dışındaki uzmanların eğitim almamalarına rağmen çocuklara alerji testi yapmaya çalışmaları doğru değildir.
-Yetişkin alerji uzmanların çocuklara da test yapmaya çalışmaları da doğru değildir. Yetişkin alerji uzmanları 18 yaşından küçük çocuklar için deneyim sahibi değildir.
-Alerji testinin tek başına teşhis koydurur denilmesi de yanlıştır.

Prof. Dr. Ahmet Akçay